AYM'den Tüketicileri Sevindiren Karar: E-Ticaret Pazaryerlerinin Sorumsuzluk Zırhı İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi (AYM), mesafeli sözleşmelerde (e-ticaret alışverişlerinde) aracı hizmet sağlayıcılara (trendyol, hepsiburada, n11 vb. pazaryeri platformlarına) "sorumsuzluk" tanıyan kanun maddelerini tüketici sözleşmeleri yönünden iptal etti. Kararı değerlendiren Tüketiciyi Destekleme Derneği (TÜKDES) Genel Başkanı Süleyman Bakal, platformların oluşturduğu "güven" nedeniyle buralardan alışveriş yapan tüketicilerin artık yasal olarak daha güçlü bir korumaya kavuşacağını belirtti.
TÜKDES Başkanı Bakal: "AYM, E-Ticaret Devlerinin Tüketiciye Karşı Sorumsuzluk Maddelerini İptal Etti"
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Anayasa Mahkesi, e-ticaret sitelerinden alışveriş yapan milyonlarca tüketiciyi doğrudan ilgilendiren tarihi bir karara imza attı. 2 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, büyük e-ticaret pazaryerlerinin, platformlarında satış yapan küçük satıcıların hatalı, ayıplı veya hukuka aykırı ürün/hizmetlerinden "sorumlu tutulamayacağına" dair yasal zırh, anayasaya aykırı bulunarak iptal edildi.
Tüketicinin Sorumluluk Dengesi Aleyhine Bozulmuştu
İptal istemi başvurusunda, tüketicilerin internet üzerindeki bilinmeyen küçük satıcılardan ziyade, aracı hizmet sağlayıcının (pazaryerinin) markasına ve oluşturduğu kurumsal güvene dayanarak alışveriş yaptığı hatırlatıldı. Mevcut kanun maddelerinin aracı kurumlara mutlak sorumsuzluk yüklemesinin "güven sorumluluğu ilkesi" ile bağdaşmadığı, tüketici ile dev e-ticaret platformları arasındaki dengeyi tüketici aleyhine bozduğu ve hak arama hürriyetini (mahkemeye erişim hakkını) kısıtladığı gerekçesiyle Anayasa'nın 2, 10, 13, 36 ve 172. maddelerine aykırılık iddia edilmişti.
AYM’nin İptal Ettiği Maddeler ve Kararın Detayları
Yüksek Mahkeme, yaptığı incelemeler neticesinde tüketicinin korunması devletin anayasal bir görevidir diyerek şu maddelerde iptal kararı verdi:
-
6502 Sayılı Tüketici Kanunu (Madde 48/6-d): Tüketicinin ayıplı mal karşısında bedel iadesi, ayıp oranında indirim veya ücretsiz onarım gibi seçimlik haklarını (Madde 11) aracı platformlara karşı kullanmasını engelleyen "...ile 11 inci..." ibaresi oy çokluğuyla iptal edildi.
-
6563 Sayılı Elektronik Ticaret Kanunu (Madde 9/1): Aracı hizmet sağlayıcıların, platformdaki satıcılar tarafından sunulan mal veya hizmetlerin hukuka aykırılığından sorumlu olmayacağına dair hüküm, "tüketici sözleşmeleri" yönünden anayasaya aykırı bulunarak oy çokluğuyla iptal edildi.
"Kanun Koyucu İvedilikle Gerekli Düzenlemeleri Yapmalıdır"
Kararın tüketici hakları açısından devrim niteliğinde olduğunu belirten TÜKDES Genel Başkanı Süleyman Bakal, yasal boşluk oluşmaması adına meclisin hızlı hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Bakal yaptığı açıklamada şu çağrıda bulundu:
"Anayasa Mahkemesi'nin e-ticaretteki sorumsuzluk zırhını delen bu iptal kararlarını dernek olarak çok olumlu karşılıyor ve destekliyoruz. Resmi Gazete'de yayımlanan bu karar, yürütmenin yasal hazırlıkları tamamlaması adına 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Kanun koyucunun (TBMM), AYM'nin haklı iptal gerekçelerini dikkate alarak, tüketicilerin mağduriyetini tamamen önleyecek normatif ve sektörel yasal düzenlemeleri bu 9 aylık süreçte ivedilikle gerçekleştirmesini bekliyoruz."
|
