Uzmanlar, dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen viral hepatitlere karşı uyarıyor. "Sinsi" bir doğaya sahip olan bu hastalık, çoğu zaman hiçbir belirti vermeden karaciğere hasar verebiliyor. Uzm. Dr. Dilek Leyla Mamçu, özellikle B ve C türlerinin kronikleşme riskine dikkat çekerek erken tanının hayati önemini vurguladı.
Karaciğer iltihaplanması olarak bilinen hepatit, günümüzde modern tıbbın en çok üzerinde durduğu enfeksiyon hastalıklarından biri olmaya devam ediyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Dr. Dilek Leyla Mamçu, hastalığın bulaş yollarından korunma yöntemlerine kadar kritik bir rehber paylaştı.
BULAŞ YOLUNA DİKKAT: İKİ ANA HAT
Hepatit virüsleri (A, B, C, D ve E) temel olarak iki farklı yol izleyerek vücuda sızıyor:
-
Kirli Eller ve Gıdalar (A ve E): Virüs taşıyan dışkı ile kirlenmiş sular, besinler ve hijyenik olmayan yüzeylerle temas sonucu bulaşıyor. Özellikle okullar gibi toplu alanlarda yayılım hızı artıyor.
-
Kan ve Vücut Sıvıları (B, C ve D): Korunmasız cinsel temas, ortak jilet/diş fırçası kullanımı, steril olmayan tıbbi işlemler veya anneden bebeğe geçiş ile bulaşıyor.
KRONİKLEŞME RİSKİ: HEPATİT C'DE %80'E ÇIKIYOR
Hepatit A ve E genellikle tamamen iyileşme ile sonuçlanırken; B, C ve D türleri "sessizce" kronikleşebiliyor. Dr. Mamçu, kronikleşme oranının Hepatit B’de %5-10, Hepatit C’de ise %80 gibi çok yüksek seviyelere çıkabildiğini belirtti.
BELİRTİLERİ KARIŞTIRMAYIN
Birçok hastada sarılık görülmediği için hastalık fark edilmeyebiliyor. Ancak şu belirtilere karşı uyanık olunmalı:
-
Aşırı halsizlik ve iştahsızlık
-
Mide bulantısı ve karın sağ üst bölgesinde ağrı
-
İdrar renginde koyulaşma
-
Göz aklarında ve ciltte sararma
KORUNMANIN EN GÜÇLÜ YOLU: AŞI
Türkiye’de çocukluk dönemi aşı takviminde yer alan Hepatit B ve Hepatit A aşıları ücretsiz olarak uygulanıyor ve yüksek koruyuculuk sağlıyor. Dr. Mamçu, Hepatit B aşısının ömür boyu koruma sağladığını hatırlatırken; C, D ve E türleri için henüz bir aşı bulunmadığının altını çizdi.
HASTALAR İÇİN "HAYATİ" UYARILAR
Hepatit tanısı almış bireylerin yaşam tarzında yapması gereken değişiklikler:
-
Alkol Kesinlikle Yasak: Karaciğer üzerindeki yükü artırmamak için alkolden uzak durulmalı.
-
Düzenli Kontrol: 6-12 ayda bir mutlaka karaciğer testleri yaptırılmalı.
-
İlaç Kullanımı: Herhangi bir ilaç (bitkisel takviyeler dahil) doktora danışılmadan kullanılmamalı.
-
Bulaş Önleme: Kan bağışında bulunulmamalı ve kişisel bakım eşyaları (jilet, tırnak makası) ortak kullanılmamalı.
|
