Çocukluk çağı kanserleri arasında en yaygın görülen tür olan lösemi, tıp dünyasındaki devrim niteliğindeki gelişmelerle artık korkulu bir rüya olmaktan çıkıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Barış Malbora, erken tanı ve kişiselleştirilmiş tedavi yöntemleri sayesinde çocukluk çağı lösemilerinde iyileşme oranlarının %90’ın üzerine çıktığını müjdeledi.
Her yıl 100 bin çocuktan 3-4’üne teşhis konulan lösemi, özellikle 2-5 yaş aralığını tehdit ediyor. Ancak modern tıp; akıllı ilaçlar, immünoterapi ve yarı uyumlu nakil yöntemleriyle bu amansız hastalığa karşı savaşı kazanıyor. Prof. Dr. Barış Malbora, belirtilerin sinsi başlayabildiği konusunda aileleri uyarırken, erken teşhisin tedavi yoğunluğunu azalttığını vurguluyor.
Çocuğunuzdaki Bu Belirtilere Dikkat! Sinsi İlerleyen Lösemide Erken Tanı Kritik!
Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık üçte birini oluşturan lösemiler, günümüzde gelişmiş laboratuvar yöntemleri ve kişiye özel tedavi protokolleri ile yüksek başarıyla tedavi edilebiliyor. Prof. Dr. Barış Malbora, kemoterapiye ek olarak bağışıklık sistemini güçlendiren immünoterapi ve hedefe yönelik akıllı ilaçların süreci tamamen değiştirdiğini ifade ederek, löseminin artık tedavi edilebilir hastalıklar listesinde üst sıralarda olduğunu belirtti.
Lösemi Hangi Belirtilerle Kapıyı Çalıyor?
Lösemi hücrelerinin kemik iliğinde sağlıklı kan üretimini engellemesiyle ortaya çıkan belirtiler, bazen başka hastalıklarla karıştırılabiliyor. Prof. Dr. Barış Malbora, özellikle birkaç haftadan uzun süren şu durumlara karşı ailelerin dikkatli olması gerektiğini söylüyor:
-
Kansızlık Belirtileri: Nedensiz halsizlik, çabuk yorulma ve soluk görünüm.
-
Bağışıklık Kaybı: Sık sık tekrarlayan veya zor iyileşen enfeksiyonlar.
-
Kanama ve Morarmalar: Vücutta çarpma olmaksızın oluşan morluklar, diş eti kanamaları ve burun kanaması.
-
Yayılım Belirtileri: Kemik ve eklem ağrıları, boyun veya koltuk altındaki lenf bezlerinde şişlik, karında dolgunluk hissi, baş ağrısı ve iştahsızlık.
Kesin Tanı İçin İleri Tetkikler Şart
Şüphe durumunda kan sayımı ve periferik yayma ile başlayan süreç, kesin tanı için kemik iliği incelemesiyle devam ediyor. Hücrelerin genetik yapısının incelenmesi, hastalığın seyrini öngörmek ve "akıllı ilaç" seçimi yapmak için büyük önem taşıyor. Bazı vakalarda hastalığın merkezi sinir sistemine yayılıp yayılmadığını anlamak için belden sıvı alma işlemi (lomber ponksiyon) de uygulanabiliyor.
Tedavide "Akıllı" ve "Kişiye Özel" Dönem
Lösemi tedavisi artık sadece klasik kemoterapiden ibaret değil. İşte başarı oranını %90'ın üzerine çıkaran modern yöntemler:
-
Hedefe Yönelik Akıllı İlaçlar: Sadece kanser hücresindeki mutasyonu bularak yok ediyor, sağlıklı hücrelere zarar vermiyor.
-
İmmünoterapi (CAR-T Hücre Tedavisi): Hastanın kendi bağışıklık hücreleri laboratuvarda "kanser avcısı" haline getirilerek vücuda geri veriliyor. Özellikle dirençli vakalarda %80-90 yanıt alınıyor.
-
Yarı Uyumlu Nakil: Artık tam uyumlu donör bekleme zorunluluğu azalıyor. Anne, baba veya kardeşten yapılan "haploidentik" (yarı uyumlu) nakiller başarıyla uygulanıyor.
Erken Tanı Neden Hayat Kurtarır?
Erken teşhis sadece hayatta kalma şansını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda tedavi sürecini de kolaylaştırıyor. Erken evrede yakalanan lösemilerde daha düşük dozda kemoterapi yeterli olabiliyor, bu da çocuğun ileride yaşayabileceği yan etkileri minimize ediyor. Ayrıca birçok çocuk, erken müdahale sayesinde kemik iliği nakline ihtiyaç duymadan sağlığına kavuşabiliyor. |
