Influencer Döneminde Yeni Kurallar: Menfaat Sağlanan Her Paylaşıma "Reklam" İbaresi Zorunlu Oldu
Ticaret Bakanlığı, dijitalleşmeyle birlikte hızla artan reklam ve ilan hacmi karşısında tüketicileri çok daha etkin bir şekilde korumak amacıyla "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği"nde köklü değişikliklere gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek olan yeni düzenleme, hedefli reklamcılıktan yapay zekâ kullanımına, influencer paylaşımlarından indirimli satış oyunlarına kadar pek çok alana çok katı kurallar ve cezai yaptırımlar getiriyor.
Ticaret Bakanlığı Düğmeye Bastı: Yapay Zekâlı Reklamlara Ve Çocukları Hedef Alan Profillemeye Yasak
Çocuklara Özel Hedefli Reklamlar Ve Yasa Dışı Şans Oyunları Tamamen Yasaklandı
Yeni yönetmelikle birlikte dijital dünyada en savunmasız kitle olan çocukların korunması en üst seviyeye çıkarıldı. Çevrimiçi ortamlarda çocukların kişisel verilerini analiz ederek onlara özel reklam sunulmasını sağlayan profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması kesin olarak yasaklandı. Yetişkinlere yönelik hedefli reklamlarda ise reklam verenler, tüketicinin karşısına hangi kriterlere dayanarak çıktıklarını doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde açıklamak zorunda olacak. Reklam yasaklarının kapsamı da genişletilerek falcı, medyum ve astrolog reklamlarının yanı sıra yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik mevcut yasaklara tüm yasa dışı şans oyunları da dahil edildi.
Yapay Zekâ Karakterlerine Ve Dijital İkiz Kopyalara Sıkı Denetim
Gelişen teknolojiyle birlikte reklam sektöründe sıkça kullanılmaya başlanan yapay zekâ uygulamaları ilk kez yasal bir çerçeveye oturtuldu. Reklamlarda yapay zekâ teknolojisiyle üretilen ve insandan ayırt edilmesi imkânsız olan dijital karakterler kullanıldığında, bu durumun tüketiciler tarafından açık, net ve kolayca anlaşılır şekilde belirtilmesi zorunlu kılındı. En dikkat çeken maddelerden biri ise dijital kopyalar oldu; gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital ikizinin, bir mal veya hizmeti bizzat denemiş ya da tavsiye ediyormuş gibi gösterildiği tüm reklamlar tamamen yasaklandı.
İndirimli Satışlar, Koşullu Satışlar Ve Şikâyet Platformlarına Yeni Ayar
Tüketicilerin en çok mağduriyet yaşadığı indirimli satış reklamlarında fiyat oyunlarının önüne geçmek için "son 10 gün" kuralı getirildi. Buna göre, bir üründe indirim yapılacağı zaman, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak ve yalnızca bu fiyatın üzeri çizilerek indirimli fiyat sunulabilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerde ise bir önceki fiyat baz alınacak. İndirimi bir şarta bağlayan koşullu satışlar da artık indirimli satış kurallarına tabi olacak. Öte yandan tüketici şikâyet platformlarında, firmaların cevap vermesi için tanınan 72 saatlik savunma süresi 48 saate düşürüldü; bu süre içinde cevap vermeyen firmaların şikâyetleri doğrudan yayına alınacak.
Sosyal Medya Etkileyicileri, Çevresel Beyanlar Ve Akademik Unvanlar İnceleme Altında
Sosyal medyada influencer olarak bilinen içerik üreticilerinin kazanç, indirimli ürün, hizmet veya etkinlik katılımı gibi herhangi bir menfaat elde ederek yaptığı tüm paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresini açıkça kullanması zorunlu hale geldi. Yeşil badanalama (greenwashing) olarak bilinen çevresel duyarlılık istismarına karşı da "çevre dostu" gibi genel kavramların içi boş şekilde kullanılması yasaklandı. Şirketler bu beyanların ürünün hangi yaşam döngüsüne ait olduğunu belirtmek ve aldıkları sertifikaları bağımsız, akredite kuruluşlar veya üniversitelerden ispatlamak zorunda olacak.
Son olarak, takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği algısı yaratacak reklamları yasaklanırken, akademik unvanların tüketicinin tecrübesizliğini istismar edecek şekilde yanıltıcı kullanımı engellendi. Satın alım doğrulaması yapılmayan internet sitelerindeki sahte tüketici değerlendirmelerinin yayınlanması yasaklanırken, olumlu ve olumsuz tüm değerlendirmelerin aynı alanda, eşit ve kolay erişilebilir şekilde gösterilmesi şart koşuldu. |
