Kundak Yaparken Bir Kez Daha Düşünün: Kalça Çıkığı Riskini 6 Kat Artırıyor
Bacak Boyu Farkı Kalça Çıkığı Habercisi Olabilir!
Bebeklik döneminde gözden kaçan kalça gelişim bozuklukları, ilerleyen yaşlarda yürüme bozukluğundan kalça kireçlenmesine kadar ciddi sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar, ilk aylarda yapılacak basit bir ultrason taramasıyla ameliyatsız tedavinin mümkün olduğunu vurguluyor.
Memorial Ankara Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nden Op. Dr. Rafik Ramazanov, bebeklerde kalça gelişim bozukluğu (displazi) ve kalça çıkığı hakkında ailelerin mutlaka bilmesi gereken hayati noktaları paylaştı.
Kız Bebeklerde Risk 6 Kat Daha Fazla
Kalça gelişim bozukluğu, uyluk kemiği başı ile leğen kemiğindeki yuvanın birbiriyle tam uyumlu olmaması durumudur. Bu rahatsızlık kız bebeklerde, erkek bebeklere oranla tam 6 kat daha sık görülüyor.
Bunun en büyük nedenlerinden biri, anne hormonlarının etkisiyle kız bebeklerin bağ dokularının daha gevşek olmasıdır. Ayrıca vakaların %60'ında sol kalça etkilenir; bunun sebebi de bebeğin anne karnındaki duruş pozisyonudur.
Kalça Çıkığı Riskini Artıran Faktörler
Bebeklerde kalça gelişimini olumsuz etkileyen ve riski artıran temel unsurlar şunlardır:
-
Sıkı ve yanlış kundaklama uygulamaları (bebeğin bacaklarını zorla düzleştirip sarmak)
-
Ailede kalça çıkığı geçmişinin bulunması
-
Bebeğin anne karnında ters (makat geliş) durması
-
İlk gebelikler (anne karnındaki alanın daha dar olması nedeniyle)
-
Anne karnında bebeğin suyunun az olması (oligohidroamniyoz)
-
İri bebek doğumu ve ayak deformiteleri
Önemli Uyarı: Geleneksel bir yöntem olan sıkı kundaklama, bebeğin bacaklarını zorla bir araya getirdiği için kalça ekleminin yuvadan çıkmasına doğrudan zemin hazırlar. Bebeklerin bacakları doğal "kurbağa pozisyonunda" serbest kalmalıdır.
Belirtiler Yaşa Göre Nasıl Değişir?
Bebeğinizin kalçasında bir sorun olup olmadığını anlamak için yaş dönemlerine göre şu belirtilere dikkat etmelisiniz:
| Dönem |
Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler |
| Yenidoğan Dönemi |
Alt değiştirirken kalçadan gelen "klik" sesi, bacak boyu farkı, boğum (cilt kıvrımı) asimetrisi. |
| Süt Çocukluğu |
Bacakların yanlara doğru rahat açılamaması (kısıtlılık), bacak boylarının eşit olmaması. |
| Yürüme Çağı |
Aksayarak veya yalpalayarak (ördek gibi) yürüme, parmak ucuna basma, bel çukurunda aşırı artış. |
İlk 6 Ayda Ultrason Hayati Önem Taşıyor
Kalça gelişim bozukluğunda erken tanı, tedavinin seyrini tamamen değiştirir. İlk 6 ayda yapılacak kalça ultrasonu (USG), hiçbir radyasyon riski taşımadan sorunu kesin olarak ortaya koyar. 6. aydan sonra bebekte kemikleşme başladığı için tanı için röntgen filmleri tercih edilir.
Ameliyatsız Tedavi Mümkün
Erken teşhis edilen bebeklerin çok büyük bir kısmı, cerrahiye gerek kalmadan iyileşebilir. İlk aylarda teşhis konulduğunda Pavlik bandajı, Frejka yastığı veya Tübingen cihazı gibi özel ortopedik aparatlar kullanılarak kalça ekleminin doğru gelişmesi sağlanır.
Tedavide gecikildiğinde ise alçılama, cerrahi olarak eklemin yerine oturtulması ve ilerleyen yaşlarda kalça protezi ameliyatları kaçınılmaz hale gelir. Türkiye'de her yıl yaklaşık 3 bin kişinin bebeklikten kalma kalça çıkığı kireçlenmesi nedeniyle protez ameliyatı olmak zorunda kaldığı tahmin edilmektedir. |
