Ticaret Bakanlığı Regülasyonuna Sektörden Destek: "Tüketiciyi Korurken Operasyon Durmamalı"
Araç Kiralamada Yeni Dönem: Sahte Kiralamaya Dijital Bariyer Çağrısı!
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”, araç kiralama sektöründe kayıt dışılığı bitirecek ve kurumsallaşmayı artıracak tarihi bir adım olarak karşılandı. 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek regülasyonu destekleyen sektör temsilcileri; dolandırıcıların internetteki tuzaklarını bozacak "dijital doğrulama", ekspertiz süreçlerinde "pratik pratik onay" ve HGS'de "anlık entegrasyon" gibi saha odaklı tamamlayıcı adımların hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, yürürlüğe girecek yeni dönemi değerlendirirken; Ticaret Bakanlığı ile Google gibi uluslararası arama motorlarının el ele vermesi gerektiğine vurgu yaptı.
"En Kritik Açık Sahte Sitelerde: Bakanlık ve Google Ortak Hareket Etmeli"
Yeni yönetmeliğin ilan ve aracı platformlara yetki belgesi şartı getirmesini son derece kıymetli bulan Selçuk Nazik, en büyük tüketici mağduriyetinin ilan platformlarından ziyade arama motorlarındaki sponsorlu sahte siteler üzerinden yaşandığını belirtti.
Dolandırıcıların kurumsal şirketlerin marka, logo ve çağrı merkezi tasarımlarını birebir taklit ederek sponsorlu reklam verdiklerini aktaran Nazik, şu pratik çözüm modelini önerdi:
"Sahte sitelerle tam mücadele için ilan sitelerinin yanı sıra arama motoru reklamlarına da yetki belgesi doğrulaması getirmeli. Başta Google olmak üzere arama motorları ile Ticaret Bakanlığımız ortak bir kontrol mekanizması kurmalı; yetki belgesi bulunmayan oluşumların 'araç kiralama' anahtar kelimeleriyle sponsorlu reklam vermesi engellenmeli." — Selçuk Nazik
LenaCars’ın önerdiği dijital güvenlik modeli şu maddeleri içeriyor:
-
Sistem Üzerinden Doğrulama: Reklam hesabı açılırken ve kampanya onaylanırken Yetki Belgesi’nin Bilgi Sistemi üzerinden anlık teyidi,
-
Çapraz Marka Kontrolü: Reklamveren unvanı ile yönlendirilen alan adının (domain) uyuşmasının zorunlu kılınması,
-
Ağırlaştırılmış Yaptırım: Marka taklitlerinde hızlı kaldırma mekanizması ve tekrarlanan ihlallerde reklam hesabı, ödeme altyapısı ile domainlerin eş zamanlı engellenmesi.
Filo Şartı ve Maliyet Baskısı: "Sarı Alarm Kırmızıya Dönmemeli"
Sektörün halihazırda yüksek finansman, kasko, bakım-onarım ve araç edinim maliyetleri sebebiyle ciddi bir kârlılık cenderesinden geçtiğini söyleyen Nazik; getirilen yeni yükümlülüklerin tüketici güvenliği için değerli ancak işletmeler için ilave yük olduğuna işaret etti.
Nüfusu 30 bini aşan ilçeler için getirilen en az 10 araçlık filo, bu filoda en az 2 elektrikli/hibrit araç ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı için mevcut işletmelere 1 Ocak 2028’e kadar süre tanındı. Nazik, bu dönüşümün finansal kolaylıklarla desteklenmemesi durumunda maliyetlerin kiralama fiyatlarına yansıyarak enflasyonist baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Ekspertiz Düzenlemesi: "Tüketiciyi Korurken Operasyonel Çarklar Durmamalı"
Yönetmeliğin, kiracıdan hasar/arıza bedeli talep edilebilmesi için yetkili ve bağımsız ekspertiz raporunu zorunlu kılmasını değerlendiren Nazik, kısa dönemli kiralamaların yüksek hıza dayalı yapısına dikkat çekti. Her ufak hasarda fiziki ekspertiz beklemenin araçları atıl bırakacağını belirterek alternatif bir yöntem sundu:
-
Dijital Onay Modeli: Fotoğraf/video kayıtlı, zaman damgalı ve elektronik onaylı teslim-iade belgelerinin, Bakanlıkça belirlenecek belirli bir tutara kadar geçerli ispat aracı sayılması.
-
Bağımsız Ekspertiz Devresi: Bağımsız ekspertiz raporunun yalnızca tarafların uzlaşamadığı ya da belirlenen maddi eşiği aşan büyük hasar dosyalarında devreye sokulması.
HGS’de Anlık Veri Entegrasyonu Şart
Kiralama dönemi sonrasında sisteme geç düşen veya cezalı yansıyan HGS/OGS geçişlerinin işletmelere haksız yük oluşturmaması gerektiğini kaydeden LenaCars, ilgili kamu kurumları, otoyol/köprü işletmecileri ve kiralama firmaları arasında anlık veri entegrasyonu kurulmasını teklif etti. Bu altyapı sayesinde araç teslim edilirken güncel borç görülebilecek ve hem tüketicinin sonradan sürpriz bir faturayla karşılaşması hem de işletmenin ceza riski üstlenmesi önlenecek.
Geçiş Sürecinde "Ortak Akıl" Masası
1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek yönetmelik kapsamında mevcut işletmelerin Yetki Belgesi alması için son tarih 1 Temmuz 2027, platform denetimleri için ise 1 Ocak 2028 olarak belirlendi. LenaCars, bu takvim boyunca Ticaret Bakanlığı liderliğinde; arama motorları, platformlar, sigorta sektörü ve kiralama firmalarının aynı masada buluşarak regülasyonu sahadaki operasyonel gerçeklerle uyumlu hale getirmesi çağrısında bulundu. |
