Psikoterapi dünyasında "anlatmak" yerine "yaşatmayı" hedefleyen Sanal Gerçeklik (VR) terapisi, korku ve fobilerin aşılmasında devrim niteliğinde bir araç haline geldi. Klinik Psikolog Can Karpat, VR terapisinin özellikle kaçınma davranışlarını kırmada bir "köprü" görevi gördüğünü vurguladı.
Geleneksel terapilerde hayal edilen korkular, VR ile kontrollü bir simülasyon içinde deneyimleniyor. Bu yöntem, dişçi korkusundan yükseklik fobisine kadar pek çok alanda danışanı gerçek dünyaya hazırlıyor.
VR Terapi Nasıl Çalışır?
VR terapi, bir terapi ekolü değil; Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi kanıta dayalı yaklaşımları destekleyen bir teknolojidir. Süreç şu şekilde işler:
-
Güvenli Alan: Danışan, fiziksel olarak bir koltukta otururken sanal dünyada korktuğu ortamın (örneğin uçak veya dişçi koltuğu) içine girer.
-
Kademeli Maruz Bırakma: Terapist, ortamın ses ve görüntü yoğunluğunu anlık olarak kontrol eder. Danışan hazır oldukça zorluk seviyesi artırılır.
-
Duyarsızlaşma: Korkulan durum defalarca güvenli bir ortamda "yaşandığı" için beyin bu duruma alışır ve gerçek hayattaki kaygı tepkisi azalır.
Örnek: Dişçi Korkusunda VR Adımları
-
1. Adım: Sanal bir bekleme salonunda oturmak.
-
2. Adım: Dişçi koltuğuna oturup aletlerin sesini duymak.
-
3. Adım: Müdahale anını simüle etmek.
Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Klinik Psikolog Can Karpat, bu teknolojinin bir oyun olarak algılanmaması gerektiğini belirtiyor:
-
Yan Etkiler: Bazı kişilerde mide bulantısı veya baş dönmesi yapabilir.
-
Uzman Kontrolü: Mutlaka etik duyarlılığı olan bir klinik psikolog eşliğinde uygulanmalıdır; aksi takdirde danışan hazır olmadığı bir duruma maruz kalarak travmatize olabilir.
|
