Türkiye'de 15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesi gündemdeki yerini korurken, klinik psikologlar önemli bir uyarıda bulunuyor: "Yasak tek başına yeterli değil; çocukları dünyadan izole etmek yerine, dijital dünyaya dayanıklı bireyler yetiştirmeliyiz."
Prefrontal Korteks Henüz Hazır Değil
Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, 15 yaş altı çocukların biyolojik olarak riskleri filtreleyemediğini vurguluyor. Beynin prefrontal korteks bölgesi (karar verme ve dürtü kontrol merkezi) bu yaşlarda henüz gelişimini tamamlamamıştır. Bu durum, çocukların sosyal medyadaki manipülasyonlara, siber zorbalığa ve sığ beden algısı dayatmalarına karşı savunmasız kalmasına neden oluyor.
Yasağın İki Yüzü: Güvenlik mi, Gizli Kullanım mı?
Uzmanlara göre yaş temelli kısıtlamalar bir "güvenlik bariyeri" oluştursa da dikkat edilmesi gereken kritik noktalar var:
-
Gizli Kullanım Riski: Çocuk-Ergen Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, katı yasakların merakı artırabileceğini ve çocukları "denetimsiz, gizli kullanıma" itebileceğini belirtiyor.
-
İletişim Kopukluğu: Gizli kullanım, çocuk bir olumsuzluk yaşadığında bunu ailesiyle paylaşamamasına ve yalnızlaşmasına yol açabilir.
-
Dışlanma Hissi: Akran grubunun dijitalde sosyalleştiği bir ortamda tamamen dışarıda kalmak, çocukta "yetersizlik" duygusu oluşturabilir.
Aileler İçin "Dijital Rehberlik" Altın Kuralları
Uzmanlar, yasağın ancak güçlü bir aile ve okul iş birliğiyle koruyucu olabileceğini söylüyor. İşte ebeveynlere yönelik somut öneriler:
-
Model Olun: Sürekli telefonla vakit geçiren bir ebeveynin çocuktan kısıtlama beklemesi gerçekçi değildir.
-
Duyguya Odaklanın: "Ne izledin?" yerine "Bu video sana ne hissettirdi?" diye sorarak çocuğun iç dünyasına dahil olun.
-
Güvenli Alan Yaratın: Çocuğunuz dijitalde bir zorbalıkla karşılaştığında, yargılanmayacağını bilerek size gelebilmeli.
-
Alternatif Sunun: Sosyal medyadan boşalan zamanı; spor, sanat ve yüz yüze oyunlarla doldurmak duygusal düzenleme becerisini geliştirir.
|
