Türk Tarih Yazımında "Batı" Gözlüğü: Dr. Ahmet Demirhan’dan Ezber Bozan Eleştiriler

Eskişehir Türk Ocağı’nda gerçekleştirilen sohbette Dr. Ahmet Demirhan, İslam öncesi Türk tarihinin mitolojik, kozmolojik ve antropolojik açıdan yanlış kurgulandığını ifade etti. Demirhan, zihnimize yerleşen pek çok figürün aslında hatalı çeviriler ve Avrupa merkezli bakış açısının ürünleri olduğunu vurguladı.

Asena Bir Kadın İsmi mi? (Mitolojik Eleştiri)

Dr. Demirhan, en bilindik Türk mitlerinden biri olan Asena figürü üzerinden çarpıcı bir örnek verdi. Çince kaynaklara dayanan bu figürün aslında bir dişi kurdu değil, kurt soyundan gelen bir erkek çocuğu nitelediğini belirtti. Batılı Türkiyatçıların hatalı çevirilerinin sorgulanmadan günümüze kadar geldiğini ve bu durumun kültürel algıda bir sapmaya yol açtığını ifade etti.

Umay ve Evren Algısı (Kozmolojik Eleştiri)

Geleneksel tarih anlatısında bir "ilahe" olarak sunulan Umay figürünün, aslında çok daha derin bir evren algısının parçası olup olmadığı tartışıldı. Demirhan, Umay üzerinden kurulan bu bağın, Osmanlı’daki evren algısıyla olan sürekliliğine dikkat çekti.

Orhon Kitabeleri'nden Hacı Bayram-ı Veli'ye (Antropolojik Süreklilik)

Konuşmanın en dikkat çekici noktalarından biri, Türk tarihindeki "kopukluk" iddiasına verilen yanıttı. Demirhan, Orhon Kitabeleri'nde geçen "Gök ve yer arasında insanoğlu yaratıldı" ifadesi ile Hacı Bayram-ı Veli’nin "İki cihan arasında bir şehir yaratıldı" mısrası arasında hipotetik bir köprü kurdu:

• Ortak Zemin: Eski Türklerin "göçebe ve kopuk" bir toplum olarak resmedilmesine karşın, bu iki ifade arasındaki benzerlik kültürel ve zihinsel bir sürekliliğin kanıtı olarak değerlendirilebilir.