Sağlıklı Yaşamın Görünmez Kahramanı: Kaliteli Uyku İçin 5 Altın Kural

Modern yaşamın hızı, dijital ekranların ışıltısı ve bitmeyen stres... Memorial Göztepe Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Uzm. Dr. Ulviye Baghirova Nas, uykusuzluğun sadece kişisel bir konfor sorunu değil, küresel bir "halk sağlığı" problemi olduğunu vurguluyor. Uyku; bedenin sadece fişi çekmesi değil, zihinsel ve fiziksel bir "restorasyon" sürecidir.

Uykusuzluğun Anatomisi ve Riskleri

Uykusuzluk (insomnia); sadece uykuya dalamamak değil, gece sık uyanmak veya sabah yorgun kalkmak olarak da kendini gösterir. Kronik uykusuzluk şu ağır bedelleri beraberinde getirebilir:

• Zihinsel Tahribat: Dikkat dağınıklığı, hafıza zayıflığı, anksiyete ve depresyon.

• Fiziksel Riskler: Kalp-damar hastalıkları, bağışıklık sisteminin çökmesi ve iş kazalarında artış.

• Biyolojik Saat Bozulması: Vücudun sirkadiyen ritminin (iç saat) bozulması, metabolik dengesizliklere yol açar.

Kaliteli Uyku İçin 5 Temel Adım

Dr. Nas, daha zinde bir yaşam için şu 5 adımlı "uyku hijyeni" reçetesini öneriyor:

1. Ritim Oluşturun: Biyolojik saati dengelemek için her gün (hafta sonu dahil) aynı saatte yatıp kalkın.

2. Dijital Detoks: Yatmadan en az 1 saat önce mavi ışık yayan ekranları bırakın; melatonin hormonunun salgılanmasına izin verin.

3. Ortamı Optimize Edin: Yatak odanızın sessiz, tam karanlık ve ideal serinlikte olmasını sağlayın.

4. Uyarıcılardan Kaçının: Akşam saatlerinde kafein ve alkol tüketimini sınırlayın.

5. Yatak Sadece Uyku İçindir: Yatakta çalışmak veya telefonla oynamak, beynin "yatak = uyku" eşleşmesini bozar.