Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan Dijital Cihazların Bilişsel İşlevler Üzerindeki Yıkıcı Etkilerine Dikkat Çekti
Günlük yaşamın vazgeçilmezi haline gelen akıllı telefon, tablet ve internet kullanımı, kontrolsüzleştiğinde zihinsel sağlığı ciddi şekilde tehdit ediyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Klinik Psikoloğu Aleyna Damla Özcan, literatürde "dijital demans" olarak adlandırılan tabloya karşı önemli uyarılarda bulundu. Dijital teknolojilerin bilinçsiz kullanımı sonucunda ortaya çıkan bu durum; unutkanlık, odaklanma güçlüğü ve bilişsel zayıflama gibi demans benzeri belirtilerle kendini gösteriyor.
Beyin Yapısı Değişiyor: Gri Ve Beyaz Madde Kaybı
Yapılan araştırmaların korkutucu sonuçlarını paylaşan Özcan, uzun süreli ekran maruziyetinin beynin fiziksel yapısını etkilediğini belirtti. Literatürdeki çalışmalar, aşırı ekran süresine maruz kalan bireylerin beyninde gri ve beyaz madde hacminin azaldığını ortaya koyuyor. Bu fiziksel değişim, sadece öğrenme yeteneklerini zayıflatmakla kalmıyor, aynı zamanda farklı ruh sağlığı bozukluklarının gelişme riskini de artırıyor.
Dijital Demansın Belirtileri Nelerdir?
Özcan’a göre, özellikle gelişim çağındaki çocuk ve ergenlerde görülen dijital demans şu semptomlarla fark ediliyor:
-
Kronik Unutkanlık: Yeni bilgileri akılda tutmakta zorlanma.
-
Dikkat Dağınıklığı: Görev odaklı çalışamama ve kısa dikkat süresi.
-
Bilişsel Zayıflama: Problem çözme ve eleştirel düşünme yetilerinde düşüş.
-
Duygusal Dalgalanmalar: Sinirlilik, artan stres ve mavi ışık kaynaklı uyku bozuklukları.
Dijital Detoks İle Beyninizi Koruyun
Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, bu modern hastalıktan korunmak için "Dijital Detoks" adımlarının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Cihaz kullanım süresini sınırlandırmak, telefonları uyku alanı dışında şarj etmek ve bildirimleri kapatmak zihinsel yükü hafifleten ilk adımlar arasında yer alıyor. Ayrıca beyni aktif tutacak bulmaca çözme, kitap okuma ve hafıza egzersizleri gibi faaliyetler bilişsel rezervi güçlendiriyor.
Kontrol Sağlanamıyorsa Profesyonel Destek Şart
Tüm çabalara rağmen ekran süresinin azaltılamaması durumunda bunun ciddi bir bağımlılık işareti olabileceğini hatırlatan Özcan, bu noktada psikoterapi desteğine başvurulması gerektiğini belirtti. Dijital cihazlarla sağlıklı bir mesafe kuramayan bireyler için uzman yardımı, sürecin kalıcı hasar bırakmadan yönetilmesini sağlıyor. |
