Baharın Enerjisi Herkesi Aynı Etkilemiyor: Sirkadiyen Ritme Dikkat!
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, bahar mevsiminin insan ruh ve beden sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Gün ışığının artışıyla yaşanan hormonal değişimlerin uyku kalitesinden motivasyona kadar pek çok alanı etkilediğini belirten Aytop, belirtilerin iki haftayı aşması durumunda "bahar depresyonu" riskine karşı profesyonel destek alınması gerektiğini vurguladı.
Mevsim Geçişleri Vücutta Biyolojik Değişimlere Neden Olur!
Baharın gelişiyle birlikte doğada yaşanan canlanmanın insan ruhunda ferahlama yarattığını ifade eden Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, bu durumun bilimsel bir temeli olduğunu belirtti. Gün ışığının artmasıyla birlikte vücutta serotonin ve dopamin gibi "iyi hissettiren" nörokimyasalların üretiminin desteklendiğini ifade eden Aytop, "Bu durum ruh halimizde iyileşme, enerjide artış ve daha olumlu bir bakış açısı ile ilişkilendirilebilir. Ancak bu tablo herkes için geçerli olmayabilir" dedi.
Herkes Bu Değişimlerden Aynı Şekilde Etkilenmez!
Baharın etkilerini tek tip bir deneyim olarak değerlendirmenin yanlış olacağını vurgulayan Aytop, bireysel farklılıkların altını çizdi. Genetik yapı, psikolojik dayanıklılık ve sosyal destek sistemlerinin bu süreci yönettiğini belirten uzman, havadaki iyon dengesinin değişmesi ve polen artışının hem fiziksel hem de ruhsal süreçleri tetikleyebileceğine dikkat çekti.
Mevsim Geçişi Uyku Düzenini Bozabiliyor!
Biyolojik ritmimizdeki en büyük değişimin uyku üzerinde yaşandığını aktaran Emine Akın Aytop, şu detayları paylaştı:
-
Hormonal Kaymalar: Özellikle melatonin hormonunun üretiminde azalma ve sirkadiyen ritimde (biyolojik saat) kaymalar görülebilir.
-
Fiziksel Tetikleyiciler: Uyku bozulmaları; alerjik reaksiyonlar, mide-bağırsak rahatsızlıkları ve kalp-damar sistemi sorunlarını şiddetlendirebilir.
-
Bağışıklık Sistemi: Nezle, grip ve cilt problemleri gibi enfeksiyonel durumlar bahar aylarında artış gösterebilir.
Belirtiler İki Haftadan Uzun Sürüyorsa Dikkat!
"Bahar yorgunluğu" olarak adlandırılan enerji düşüklüğü, isteksizlik ve odaklanma güçlüğünün genellikle vücudun yeni mevsime uyum sağlamasıyla birkaç hafta içinde geçtiği belirtiliyor. Ancak Aytop, kronikleşen durumlara karşı şu uyarıyı yapıyor: "Sürekli üzüntü hali, umutsuzluk, yoğun yorgunluk ve iştah değişiklikleri iki haftadan uzun sürüyorsa bu durum bahar depresyonuna işaret edebilir."
Bipolar Bozukluk Ve Aşırı Enerji Artışı
Baharın bazı bireylerde tam tersi bir etkiyle aşırı enerji artışına yol açabileceğini belirten Klinik Psikolog Aytop, özellikle bipolar bozukluğu olan kişiler için riskli bir döneme girildiğini ifade etti. Bu dönemde manik veya hipomanik atakların tetiklenebileceğini, kişinin çok az uykuyla aşırı hareketli ve dürtüsel davranabileceğini hatırlatarak farkındalığın önemine değindi.
Değişimle Başa Çıkma Ve Yönetme Yolları
Baharın getirdiği dalgalanmaları sağlıklı yönetebilmek için yaşam tarzı değişiklikleri şart. Uzmanlar şu temel taşların altını çiziyor:
-
Beslenme ve Hidrasyon: Dengeli beslenmek, yeterli su tüketmek ve kafein alımını sınırlandırmak.
-
Uyku Hijyeni: Karanlık ve sessiz bir ortamda, düzenli saatlerde uyumaya özen göstermek.
-
Fiziksel Aktivite: Doğayla temas kurarak yapılan yavaş tempolu yürüyüşler ve mindfulness (bilinçli farkındalık) uygulamaları.
-
Zihinsel Detoks: Sosyal medya ve ekran kullanımını sınırlayarak zihinsel yükü azaltmak, sağlıklı hobiler edinmek.
Son olarak, içsel dengeyi korumakta zorlanan bireylerin profesyonel psikolojik destek almasının, stresle başa çıkma becerilerini ve psikolojik dayanıklılığı artıracağı vurgulandı. |
