"Erdemliler Hareketi"nden 25 Yıllık İktidara: AK Parti’nin Dönüm Noktaları ve Kronolojisi
AK Parti 25 Yaşında: Tüm Genel Seçimlerden Zaferle Çıktı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde 14 Ağustos 2001’de kurulan AK Parti, siyaset sahnesinde çeyrek asrı (25 yıl) geride bıraktı. Çok partili döneme geçilen 1946’dan bu yana girdiği tüm genel seçimlerden birinci parti çıkarak kırılması güç bir rekora imza atan AK Parti; 4 başbakan ve 2 cumhurbaşkanı çıkararak Türk siyasi tarihine damgasını vurdu.
1. Türk Siyasetinde Dönüm Noktası ve Kuruluş Süreci
AK Parti, Eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki "Erdemliler Hareketi" tarafından 14 Ağustos 2001 tarihinde Türkiye’nin 39. partisi olarak kuruldu.
Erdoğan’ın kuruluş lansmanında sarf ettiği, "Bugün Türk siyasi tarihine, hizmete sevdalı insanların kurduğu AK Parti'nin doğum günü olarak geçecek ve bugünden sonra, Türkiye'mizde artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak" sözleri yeni bir dönemin habercisi oldu.
16 Ağustos 2001’de toplanan Kurucular Kurulu’nda oy birliğiyle Genel Başkan seçilen Erdoğan ile birlikte partinin seçim zaferleriyle şekillenecek siyasi serüveni resmen başladı.
2. 58. Hükümet Kuruldu ve Siyaset Yasağı Kalktı
Kuruluşundan sadece 15 ay sonra, 3 Kasım 2002 genel seçimlerine "Tek başına, iş başına" sloganıyla giren AK Parti, lideri Erdoğan’ın siyasi yasaklı olması nedeniyle sandığa onsuz gitti. Seçimlerden %34,28 oy alarak tek başına iktidar olan parti bünyesinde, Abdullah Gül başkanlığında 58. Cumhuriyet Hükümeti kuruldu.
Türk Ceza Kanunu’nun 312. maddesinde yapılan düzenlemeyle siyasi yasağı kaldırılan Recep Tayyip Erdoğan, 9 Mart 2003’te Siirt’te yenilenen seçimlerde milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi. Abdullah Gül’ün istifasının ardından 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından görevlendirilen Erdoğan, 15 Mart 2003’te 59. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ni kurarak Başbakanlık koltuğuna oturdu.
3. Yerel Seçim Sınavları ve Kapatma Davası Krizleri
-
2004 Yerel Seçimleri: AK Parti, iktidardaki ilk yerel seçim sınavında %41,7 oy alarak 12’si büyükşehir olmak üzere toplam 1750 belediyeyi kazandı.
-
2007 Genel Seçimleri: Oy oranını %46,58’e çıkararak tek başına iktidarını pekiştirdi.
-
Kapatma Davası (2008): Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya tarafından hazırlanan ve tarihe "Google İddianamesi" olarak geçen başvuruyla, Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan’ın da aralarında bulunduğu 71 kişiye siyaset yasağı ve AK Parti’nin kapatılması istemiyle AYM’ye dava açıldı. 30 Temmuz 2008’de karara bağlanan davada 6 üye kapatma yönünde oy kullansa da nitelikli çoğunluk (7 oy) sağlanamadığı için dava reddedildi.
-
2009 Yerel Seçimleri: Zirvedeki yerini koruyarak sandıktan birinci parti çıktı.
-
2010 Anayasa Referandumu: 12 Eylül darbesinin 30. yılında yapılan 1982 Anayasası değişiklik referandumunda sandıktan %57,88 "Evet" oyu çıktı.
-
2011 Genel Seçimleri: AK Parti oy oranını %49,83’e yükseltti.
-
2014 Yerel Seçimleri: %45,54 oy alarak 18’i büyükşehir toplam 818 belediyeyi kazandı.
4. Halk Tarafından Seçilen İlk Cumhurbaşkanı ve Lider Değişimleri
10 Ağustos 2014’te yapılan seçimlerde Recep Tayyip Erdoğan, %51,79 oy oranıyla halk tarafından doğrudan seçilen ilk ve Türkiye’nin 12. Cumhurbaşkanı oldu.
-
Ahmet Davutoğlu Dönemi: Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmasıyla Genel Başkanlığa Ahmet Davutoğlu getirildi. 7 Haziran 2015 seçimlerinin ardından yapılan 1 Kasım 2015 erken seçimlerinde AK Parti, Davutoğlu liderliğinde yeniden tek başına iktidar oldu.
-
Binali Yıldırım Dönemi: 22 Mayıs 2016’daki 2. Olağanüstü Kongre’de Binali Yıldırım Genel Başkan seçilerek 65. Hükümeti kurdu ve Başbakan oldu.
5. 15 Temmuz Darbe Girişimi, Cumhur İttifakı ve Yeni Hükümet Sistemi
FETÖ’nün 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişimi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın halkı meydanlara davet etmesi ve milletin direnişiyle püskürtüldü. Bu sürecin ardından AK Parti ve MHP’nin milli duruşu "Cumhur İttifakı"nın temelini attı.
-
16 Nisan 2017 Referandumu: %51,41 "Evet" oyuyla kabul edilen anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçildi. "Cumhurbaşkanı seçilenin partisiyle ilişiği kesilir" kuralı kalktı.
-
Erdoğan’ın Yuvaya Dönüşü: 979 gün sonra partisine üye olan Erdoğan, 21 Mayıs 2017’deki 3. Olağanüstü Büyük Kongre’de 998 gün aradan sonra yeniden AK Parti Genel Başkanı seçildi.
-
24 Haziran 2018 Seçimleri: Cumhur İttifakı’nın ilk sınavında Erdoğan %52,59 oyla yeni sistemin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. AK Parti ise %42,56 oyla 13. seçiminden de birinci çıktı.
-
2019 Yerel Seçimleri: İttifak çatısı altında girilen seçimlerde AK Parti %44,33 oy alarak birinci parti olma unvanını korudu.
-
7. Olağan Kongre (2021): Pandemi nedeniyle verilen aranın ardından Mart 2021’de yapılan kongrede Erdoğan yeniden Genel Başkan seçildi.
6. 2023 Seçim Zaferleri ve 2024 Yerel Seçimleri
14 Mayıs 2023’teki Genel Seçimlerde AK Parti %35,62 oy alarak parlamentoda 268 milletvekili çıkardı. 28 Mayıs’ta yapılan Cumhurbaşkanlığı İkinci Tur Seçimlerinde ise Recep Tayyip Erdoğan %52,18 oy alarak güven tazeledi. Böylece AK Parti, 1946’dan bu yana en uzun süre iktidarda kalan parti olma rekorunu geliştirdi.
7 Ekim 2023’teki 4. Olağanüstü Büyük Kongre’nin ardından girilen 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimleri’nde AK Parti %35,49 oy alarak 24 il ve 357 ilçe belediyesi kazandı. Seçim sonrası verilen "Milletin mesajı başımız üstüne" mesajıyla birlikte teşkilatlarda yenilenme süreci başlatıldı.
7. Parti Kadrolarında Yenilenme ve 8. Olağan Büyük Kongre
23 Şubat 2025’te gerçekleştirilen 8. Olağan Büyük Kongre’de MKYK’nın %52’si yenilendi. Tüzük değişikliğiyle birlikte Türk Devletleri ile İlişkiler, Sağlık Politikaları ile Kültür ve Sanat Politikaları adlarıyla 3 yeni başkanlık ihdas edildi. (Çevre ve Şehircilik Politikaları Başkanlığı görevini Sevilay Tuncer, Nisan 2026'da Nilhan Ayan'a devretti). Kongre sonrasında Adana, Diyarbakır, Elazığ, Muğla ve Ordu’nun da aralarında bulunduğu 15 il başkanı değiştirildi.
8. "Terörsüz Türkiye" Süreci ve Tarihi Yasal Düzenleme
MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin 22 Ekim 2024’teki çağrısı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın güçlü desteğiyle yürütülen "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda tarihi adımlar atıldı:
-
Komisyonun Kurulması: TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un davetiyle kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 5 Ağustos 2025’te çalışmalarına başladı.
-
Raporun Kabulü: Komisyon Raporu, 18 Şubat 2026 tarihindeki 21. toplantıda nitelikli çoğunlukla kabul edildi.
-
Kanun Teklifi ve Yasalaşma: Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, 5 Ağustos 2026’da TBMM’ye sunuldu. PKK/KCK terör örgütünün silah bırakıp lağvedildiğinin MGK Kararı ile Resmi Gazete’de ilan edilmesini müteakip hukuki süreçlerin erteleme ve infaz düzenlemelerini içeren teklif, 10 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda 467 "Evet" oyuyla kabul edilerek yasalaştı.
|
