OECD'NİN "BİR BAKIŞTA EĞİTİM 2026 RAPORU"NA GÖRE TÜRKİYE YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRDÜ

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan ve üye ülkelerin eğitim sistemlerini karşılaştırmalı verilerle inceleyen "Bir Bakışta Eğitim 2026" raporu açıklandı. Dünya genelinde öğretmen açığı ve mesleki cazibenin düşmesi ana temasıyla hazırlanan raporda Türkiye, gösterdiği olumlu performansla öne çıkan ülkeler arasında yer aldı.

Öğretmen İhtiyacını Tamamen Karşılayan İki Ülkeden Biri

Rapordaki en dikkat çekici bulgulardan biri öğretmen istihdamı alanında yaşandı. Türkiye, ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde Güney Kore ile birlikte öğretmen ihtiyacının tamamını karşılayan iki OECD ülkesinden biri oldu.

Ayrıca Türkiye'nin öğretmen kadrosunun dinamik yapısı ve memnuniyet oranları da verilerle desteklendi:

• Genç Kadro: Türkiye'de 35 yaş altı öğretmenlerin oranı %32 iken, OECD ortalaması %22'de kaldı.

• Düşük Devamsızlık: PISA anketlerine göre, öğretmen devamsızlığının öğrenmeyi olumsuz etkilediğini belirten okul müdürlerinin oranı OECD'de %27 iken Türkiye'de sadece %6 olarak kaydedildi.

• Maaş Artışı: 2015-2025 döneminde 15 yıllık deneyimli ortaokul öğretmenlerinin reel maaşları OECD ortalamasında %6-7 artarken, Türkiye'de bu artış %31 olarak gerçekleşti.

Öğrenme Ortamları İyileşti, Sınıf Mevcutları Düştü

Son 10 yıllık periyotta (2015-2024) fiziki şartlar ve öğretmen başına düşen öğrenci sayılarında belirgin bir iyileşme kaydedildi:

• Ortaokul: Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 17'den 14'e geriledi.

• Lise (Ortaöğretim): Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 14'ten 11'e düşerek, 13 olan OECD ortalamasının altına indi.

• Sınıf Mevcutları: İlkokulda ortalama sınıf mevcudu 23 (OECD ortalaması 21), ortaokulda ise 25'ten 23'e gerileyerek OECD ortalamasıyla eşitlendi.

Eğitime ve Yatırımlara Ayrılan Kamu Bütçesi Ortalamayı Aştı

Türkiye, kamu kaynaklarının eğitime yönlendirilmesi noktasında da OECD ortalamasının üzerine çıktı. Kamu harcamaları içinde eğitime ayrılan pay Türkiye'de %9,9 olurken (OECD ortalaması %9,8), bütçe içerisindeki bina, tesis ve ekipman gibi doğrudan eğitim yatırımlarına ayrılan pay %14 ile OECD ortalaması olan %9'u geride bıraktı.

Ortaöğretimi Zamanında Tamamlamada Açık Ara Başarı

Öğrencilerin lise eğitimini öngörülen 4 yıllık sürede tamamlama oranı Türkiye'de %92'ye ulaştı. OECD ortalamasının %75 olduğu bu göstergede Türkiye; Kanada, İrlanda ve İsviçre ile birlikte en başarılı ülkeler arasında konumlandı. Öngörülen sürenin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen liseyi bitiremeyen veya eğitimi bırakanların oranı OECD genelinde %12 iken Türkiye'de sadece %1 düzeyinde kaldı.

Okul Öncesi ve Kadınların Yükseköğretime Erişiminde Rekor Artış

• Okul Öncesi Eğitim: 3 yaş ile zorunlu eğitim yaşı arasındaki katılım oranı 2015-2024 yılları arasında 13 puan artış gösterdi (OECD ortalamasındaki artış 4 puan). Okul öncesi katılım oranları 3 yaşta %15, 4 yaşta %43,5 ve 5 yaş grubunda %87'ye ulaştı.

• Genç Kadınların Yükseköğretimi: 25-34 yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı 2015-2025 yılları arasında %27'den %50'ye yükseldi. Türkiye, bu alanda kaydettiği 23 puanlık artışla, 8 puan artan OECD ortalamasını belirgin bir farkla geride bıraktı.