Üsküdar Üniversitesi COP31 Koordinatörlüğünden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, sıfır emisyon hedefinin yalnızca çevresel bir zorunluluk değil, aynı zamanda hayati bir halk sağlığı politikası olduğuna dikkat çekti. Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin kalp-damar hastalıklarından kanser ve Alzheimer’a kadar pek çok sağlık sorununu tetiklediğini belirten Karakaş, şehir planlamasından gıda israfına kadar atılması gereken acil adımları sıraladı.
İKLİM KRİZİ ARTIK KAPIMIZDA DEĞİL, SAĞLIĞIMIZIN İÇİNDE! SIFIR EMİSYON HEDEFİ HAYAT KURTARIYOR!
Üsküdar Üniversitesi COP31 Koordinatörlüğü ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) Çevre Sağlığı Programı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, iklim değişikliği ve sıfır emisyon hedefinin insan sağlığı üzerindeki doğrudan etkilerine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Karakaş, sıfır emisyonun çevresel bir gerekliliğin ötesinde, toplum sağlığını koruyan hayati bir politika olduğunu vurguladı.
HAVA KİRLİLİĞİ ERKEN ÖLÜM RİSKİNİ ARTIRIYOR!
Fosil yakıtların kullanılmasıyla atmosfere salınan karbondioksit, partiküler madde, azot oksit ve kükürt oksitlerin insan sağlığını tehdit ettiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, şu uyarılarda bulundu:
"Bu kirleticiler kalp-damar hastalıkları, solunum sistemi hastalıkları ve kanserin yanında Alzheimer gibi hastalıkların gelişiminde de rol oynayarak erken ölüm riskini artırabilmektedir. İklim değişikliği ayrıca aşırı sıcaklara, kuraklığa, sellere, orman yangınlarına, temiz su ve gıdaya erişimde güçlüklere neden olmaktadır. Özellikle sıcaklığa bağlı ölümler, gıda güvensizliği ve bulaşıcı hastalık riskleri bakımından giderek büyüyen bir sağlık yükü oluşmaktadır."
TÜRKİYE’DE ENERJİ TALEBİ İLE FOSİL YAKIT BİRBİRİNDEN AYRIŞTIRILMALI
Türkiye'nin karbon emisyonlarını azaltma sürecindeki en temel sorununun, ekonomik büyüme ve artan enerji talebinin fosil yakıtlardan yeterince ayrıştırılamaması olduğuna işaret eden Karakaş; sanayi, ulaşım ve kent yapılarının bütüncül şekilde dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
-
Şehir Planlaması ve Ulaşım: Ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılmasının yalnızca bireysel tercihlere bırakılamayacağını söyleyen Karakaş, kentlerde kesintisiz yaya ve bisiklet yolları oluşturulması, hızlı toplu taşıma ağlarının yaygınlaştırılması ve yerleşim alanlarının temel hizmetlere yakın planlanması gerektiğini belirtti.
-
Yenilenebilir Enerji ve Altyapı: Güneş ve rüzgâr enerjisine geçişin temel koşul olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Karakaş; enerji verimliliği, depolama sistemleri ve elektrik şebekelerinin güçlendirilmesinin şart olduğunu kaydetti.
EVLERDE FARKINDA OLMADAN KARBON AYAK İZİMİZİ ARTIRIYORUZ
Günlük yaşamdaki tüketim alışkanlıklarının karbon ayak izini büyüttüğüne dikkat çeken Karakaş, evlerde ve tüketimde kaçınılması gereken hataları şöyle özetledi:
-
Konutların gereğinden fazla ısıtılması veya soğutulması, yetersiz bina yalıtımı.
-
Elektrikli cihazların açık ya da bekleme (stand-by) modunda bırakılması.
-
Çamaşır ve bulaşık makinelerinin tam kapasiteye ulaşmadan çalıştırılması.
-
Gıda İsrafı: Çöpe atılan her gıdanın üretiminde kullanılan su, enerji, gübre ve taşıma kaynaklarının da boşa harcanması anlamına geldiğini hatırlatan Karakaş; ihtiyaç kadar alışveriş yapılması, ürünlerin onarılması ve yeniden kullanılması çağrısında bulundu.
EN FAZLA ÇOCUKLAR, YAŞLILAR VE KRONİK HASTALAR ETKİLENİYOR
Emisyon azaltımının gecikmesinin toplumun kırılgan kesimleri üzerindeki riskleri ağırlaştıracağını belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş; çocuklar, yaşlılar, kronik hastalar, açık alanda çalışanlar ve ekonomik açıdan dezavantajlı grupların en yüksek risk altında olduğunu ifade etti.
Bugün atılacak kararlı adımların yalnızca gelecek nesilleri değil, günümüz toplumlarını da koruyacağını söyleyen Karakaş; emisyonların azaltılmasıyla hava kalitesinin iyileşeceğini, sağlık harcamalarının düşeceğini ve daha yaşanabilir kentlerin inşa edileceğini sözlerine ekledi.
